Për piasì, ancaminé a lese 'l final dël tòch evidensià an neirèt për peuj passé a l'achit.

Nen për fé ‘l gratacàmole e pianté ‘d carolin-e, ma i l'hai pijame ‘l mal dla pansa d'analisé l'àutra facia 'd cola midaja 'd bòsch da paladin ëd lenga nassional piemontèisa ch'i l'oma amplacasse a còl bele che daspërnoi.

Scartabland fra j'euvre dialetaj ëd la fin ëd l'eutsent a sarìa belfé da capì che la scritura dël piemontèis a l'é pa cola-lì predicà con tanta prosopopea dai dotoron ëd Sinigaja.

Oh mai pì! Contacc e contagion, ma për dabon? Basta lah! Ëd vire che Pinin Pacòt & C., o mej, & B. coma "Brandé", a l'àbio pijà na fota con ij ciochin? Un bàilo 'd coj-là marca lion? Machè bàilo e bàilo! Coj driton-là, parland-ne da viv, a j'ero pì furb che bej!

A l'é ciàir coma ‘l sol ch’a l’han anventasse tut ëd san-a pianta, dime ti neh!

A j’ero gnente d'àutr che na congrega 'd simpàtich trocion an ven-a ëd fé dë schèrs da prèive, e a l'han amusasse a spèise dla pòvra gent ch'a l'é lassasse pijé an brass, e la filonghera 'd chërdenson ch’a l’han daje dament, an restand a boca durverta tan ‘me 'd pèss an carpion, chërdime, a l'é longa parèj!

Ma it peule capì! Ma che Ò, EU e U d'Egit! A vanta fichesse ant la sicòria na vira për tute che ‘l piemontèis a l'é gnente dàutr che 'n dialet, na ridìcola storpiadura dl’italian detà da l'ignoransa tìpica dij Piemontèis, e as peul franch ëscrive parèj ‘me ch’a ven, visadì tan ‘me l’italian, an campand lì mincatant quàich caplòt an sima a la U e quàich crochèt da sì e da là, giusta mach për deje n'idejin-a 'd "fòlclòr".

Ma lë schërson da prèive tirà dai Brandé a l'é andait anans a oltransa fin-a a quand che ij sò ideator a l'han përdune dël tut ël cavion, pensa che cine!

Già, franch tan ‘me al cine: coj filmët ëd fantassiensa anté che ‘l mostro a sghija vìa al contròl ëd col gabia ëd sò creator. La bala 'd fum a l'é andà fòra dal sëmnà an oltrapassand la pì dësgrassià dle prevision e parèj l'alegra combrìcola an breu 'd castagne për via dl'ésit dël gieugh, a l'ha seguità andësturbà a sghignoflé sota ij barbis a le spale dij fafioché, rivand a la mira (dime ti che face 'd tòla!) ëd publiché 'd lìber e d'organisé 'd convegn, ëd cors d'alfabetisassion e via discorend.

Ma che schërsoma? Ma për piasì ... andoma lah! Se miraco a j’ero gnanca bon a fé na O con l'ambossor! I-j' la darìa mi andé a mostreje a scrive ij dialet a la gent! Da quand? Ròba da ciò! A lo san fin-a ij borich che ‘l diàlet a l’ha gnun-e règole dë scritura!

S'a l’avèisso pitòst dasse da fé për amprende l'italian..... Antlora si ch'a l'avrìo andvinala, ch’a l'avrìo fane un-a giusta!

E vassavèj, ... tante vire 'dcò le ronze as buto a fé l'uva ... magara con passion e bon-a volontà a l'avrìo podù esprime fin-a dla poesìa, ëd cola autentica as capiss, cola an italian.

E pura, ròba da nen chërde, fior fior ëd balanson, poss ëd siensa ëd varia umanità e proveniensa, a l'han lassasse tiré con na còrda 'd bur da coj dimòni dij Brandé e a son sautà a pè drit ant ël trabucèt! E cola banda 'd bontempon? Sèmper a rije con na boca larga parèj! Oh che ghignade fieuj... franch da cogesse për tèra pijand-se la pansa an man!

As davo 'l randevó e, fra na bagna càuda, na fëtta 'd toma e na bota stopa, a 'rmanacavo 'd cuche le pi baravantan-e da dej-je da travonde a soe platée 'd bonomeri. E coj pòvri ciapaquaje angrumlì, costumà a bachëtta a fé sèmpe che 'd si con ël tëston dëdnans a qualsëssìa balòss ch’a l'avèissa dasse 'n ghëddo e na sagna da savanton, a seguitavo a bèive 'd tut, comprèisa ant ël pressi la storiela dij Sermon Subalpin dël milassentevàire ... ma che milassent e milassent! L'ann a l'era bele che 'l milaneuvsentessubia! Giusta 'l prim d'avril! Frut fantasios ëd na ment ispirà (o antërbolà dal grignolin?) dòp ëd na san-a bicerà sot la tòpia ansema ai compagnon ëd marende-sinòire!

Da quatr ësganfaron marcà an sima a në s-ciancon ëd carta da formagg a l'han tirà fòra adritura dj’antologìe, dime ti coma ch’as fà! As peul nen neh? Ma la pì dròla a dovìo ancor butela an tren quand che, reclamand la promossion a lenga 'd serie "A" për sò vernàcol da ciocaton (ma che pretèise!) a l'han dëscomodà gnente d’àutr che j’eminense grise, la massima espression dël savèj uman, coj-là che da Roma a men-o ‘l cassul da la part dël man-i. A l'avrìa piasume esse na mosca tramentre che tuti d'antorn a la tàula, dëdnans a na bota dëstopà espress për memorié l'event ëstòrich, a scrivìo la sùplica con la man tërmolanta e jeuj ross ëd lerme: a dovìo saré ansema ij ginoj e a së storsìo tan ‘me 'd càmole tacà al lamon për nen pissesse adòss dal ghigné.

Ma sta vira ij destinatàire dla litra, svicc coma ‘d giari, a l’han pijasse bin vardia 'd lassesse cojoné da cola còca 'd filibustié e a l'han salvà la patria da na rivolussion. Garantì che ij nòsti governant benemérit, cola vira-lì, a l'han salvà l’Italia da n'oribil catacomba për òmnia secola secolòrum!

Mecassìa sta eresìa psèudo-coltural, na vira anreisà, a l'é spantiasse tan ‘me la pavaran-a ant un-a preus ëd salada e noi, da brav sòcio dla lipa, i l’oma arlevà sta tradission guascon-a e i l’oma portala anans ‘me ch'i soma stàit bon, tirandla për ij cavij e për jonge dij pé.

Ma fin-a 'l vin bon a la longa a ven brusch e ancor pì ch'it toire ancor pì ch'a spussa! I soma bele al Kirie, "suonate pastori" che 'l castel ëd carte pontalà a la bele mej a mnassa ‘d droché minca na vira ch’i tiroma un pét, la gent bin educà da mama-rai, sèmpe pì anteligenta e smalissià, a l'ha fane l'ùltim pressi, a 'ncamin-a a nufié ‘l truch ëd la valis e a capì a la bonora che nòsta vera lenga a l'é l’ltalian e pa ‘l dialet. An conven pa pì seguité a pissé contravent, ma chi ch'a s'ancala ancor a amëtte che fin-a adess i l’oma angabiolà la gent giusta mach për fesse quat ghignade a soe spèise? E pura a vantrìa dësquaté j’autarin, veuidé ‘l gosé, arzenté ij patarass an piassa, coma ch'as dis da nòste bande, e gavé ‘l dësturb ampressa ciamand-je tante scuse a tuti, mortificà, con la testa anflà 'd sënner e an ginojon an sima a le greuje 'd nos.

Për penitensa an tochërìa brajé ai quat vent che ‘l piemontèis a l'é solament un dialèt da Gariboja.

Ferma la mula Rìco. Bòn! Alt Caneparo che la guèra a l'é finìa! Machè lenga e lenga dël pento! I l’oma timinala assè, adess, a l'é ora 'd sospende la canamìa! A l'era na cuca da quat sòld, basta lah, ma i seve tuti antërdoà neh? ËI piemontèis a l'é mai staje, a son tuti arsivòli e belessì i l'eve mach chërdù 'd lese un tòch ëd papé an bianch!

Ma coma ch'a sarìa a dì: "e si ch'a fà! ", "embèh?", "a va bin l'istess parèj! ", "lassa beuje ch'a fà tutun!" "sgonfia nen le glòrie?".

Possìbil che adess im chërde pi nen? Cribio, donca dabon ch’i veule nen capila?