un talent dėl "Monterņsa":

VITTORE (VICTOR) TAGLIABUE

Ant la stņria dl'oratņri salesian "Michele Rua", a 'ncaminč dal lontan 1922, ann ėd sņ tramud an via Paisiello, a son prņpi tanti j'autor e j'ator ch'a son passą an sėl palchsénich dėl teatro "Monterņsa".

lj včrs dramątich e cņmich, coma la vajantisa dle realisassion teatraj, a s'arcņrdo 'ncor ant le contrą dla Bariéra 'd Milan, ma, pėr maleur, sempe pģ da rąir. Parčj, a fa piasģ, minca tant, arciamé a la memņria quąich nņm ėd pėrsonagi ch'a 'rziga, maniman che ‘l temp a passa, d'esse squasi dėsmentią.

Vittore Tagliabue, che 'nt ij sņ travaj as sotsignava "Victor", a l'era stąit anlev a le scņle 'd Valdņch, e mach ant un ėscond temp a l'era dventą oratorian dėl "Monterņsa".

A Maria Ausiliatris a l'avģa frequentą la scņla tipogrąfica e a l'avģa 'mprendł a sonč la cornėtta 'nt la banda dėl maestro Dogliani (a l'avrģa peuj duvrą la cornėtta pėr compon-e tute soe musiche). Essend a Valdņch, a l'avģa podł esse present al lét ėd mņrt ėd don Michele Rua (sucessor ėd don Bņsch, al qual a sarģa peuj ėstąit antitolą l'oratņri dėl Monterņsa), baséje la man e oten-e soa benedission.

Finģa la scņla, a l'avģa 'ncaminą soa longa vita 'd travaj, da tipņgrafo compositor e coretor dė sbņss.

Ma lņn ch'i l'oma gņj d'arcordč 'mbelessģ an particolar a son j'ani dai primi tranta al 1972, quand ch'a l'é stąit ator an vąire travaj teatraj e dzortut vajant autor e poeta.

Ant j'ani d'ņr ėd soa produssion, ėl piemontčis a l'era duvrą a man pien-e an tuti ij travaj ėd Victor, ma soens ij titoj a j'ero an italian.

A l'era la mņda dl'época. Ėdcņ pėrchč al "regģme" a-j' piasģa nen trņp sente an gir lenghe "francņfone" e ‘l cģrcol dij giovo dl'oratņri a l'era gią stąit sarą pģ 'd na vira pėr ordin dij gerarca fassista.

I podoma arcordč, pėr ancaminč, la farsa "Un processo originale", ėl drama "La casa degli eroi", le comédie "Un sogno fantastico" e "L'astuzia di Camillo", la parodģa da l'ņpera 'd Verdi "Otello", lė sbossčt "Il diavolo e l'ubriaco".

A l'é stąit ėdcņ scritor ėd fantassičnsa, con l'at cņmich "Anno 2000"!

E peuj la gran produssķon ėd travaj musicaj: la comédia "La serenata di Gelsomino", la farsa "Scuola all'aperto", l'at cņmich "Trombolin Canņta dal dotor Canamģa", le operėtte "Le maschere" (rapresentą pėr la prima vira ėl martes grass dėl 1932 al Cine "Social" ėd cors Versčj), "Nell'Olimpo degli Dei" (con "La canson ėd Giandoja" e "La canson ėd lė sfolą", cantą 'ntlora da Beppe Canąl, ator amatorial dij pģ vajant ant la stņria dėl "Monterņsa", canson ch'a son ėdventą tņst doi dij motiv pģ cantą pėr le contrą dla Bariéra 'd Milan), "Il barbiere di Vanchiglia" e l'arvista "Questi ragazzini", satģa 'd tante cansonėtte an vņga 'nt j'ani '30 e '40.

A l'ha peuj componł 'n baron ėd macėtte e poesģe, an piemontčis e 'n italian, declamą da letor pģ o meno avosą e pģ o meno 'n piņta: "Giangiaco Rotaja", "Me ne vado al Paraguay", "Timidėssa", "A santa Cecilia", "Al simitéri", "Anonsi matrimoniaj", "Che bėrtavéla!", "Gentilėsse", "An ferie, finalmente!"...

Ancor ancheuj la Companģa Teatral Carla S., ch'a l'é nassła ant j'ani '70 prņpi al "Monterņsa", an diferente ocasion a 'nfila 'n mes a soe viją quaich tņch ėd Tajabeu.

Ma 'd sigur che tra j'antčrpret pģ sclint ėd soe rime a-i č prņpi 'l midem Victor e sņ fieul Nicola, pi conossł coma "Nicolino".

Bele quand ch'a l'era cogią, motobin malavi e con la man tėrmolanta, a l'ha campą gił na giojosa poesģa pėr na festa 'd nņsse ch'a duvģa ten-se da lģ a pņch.

A l'é mņrt tre dģ dņp, ant ėl 1972, a l'etą dė stanteses ani.

Don Bernard Masoero, poeta piemontčis ėdcņ chiel e cusin ėd col don Luigi Masoero che 'ncor 'ncheuj a ved minca tant publicą na soa poesia, a l'avģa dit un bel dģ a Victor: "Pėrchč a fa nen ėstampč soe ciadeuvre, ch'a l'han tant sucess fra 'd noi, an manéra dė spantié soa notorietą e magara tiré su 'dcņ dontré marenghin?" Rėspņsta: "Ah, mi i n'hai bele pro parčj ... con la gņj d'anventé antėrsiłre sempe neuve, batłe, arie musicaj ch'am buto la pas ant ėl cheur e ch'a arlégro ij mč spetator!"

Gioanin Mariėtta & March Demichelis

 

home